Zespół jelita drażliwego (nazywany też zespołem jelita nadwrażliwego lub IBS – irritable bowel syndrom) to przewlekła choroba jelita cienkiego i grubego, objawiająca się bólem brzucha i zaburzeniami rytmu wypróżnień (biegunkami lub zaparciami, które mogą też pojawiać się naprzemiennie). Objawy te nie wynikają na skutek zakażenia, zatrucia, zapalenia ani innych nieprawidłowości, które można wykryć w badaniach diagnostycznych oceniających budowę i stan jelita.

Jak więc rozpoznać IBS?

Na ten moment niestety nie ma badań, które jednoznacznie stwierdza – tak, to IBS. Aby zdiagnozować zespół jelita drażliwego, trzeba to zrobić trochę naokoło. Należy wykonać badania pod kątem jelit i wykluczyć pozostałe choroby. Między innymi SIBO (elementem towarzyszącym może być IBS), WZJG, chorobę Leśniowskiego-Crohna, ubytki, alergie i nietolerancje i nowotwory.

Jakie są przyczyny IBS?

Jedną z głównych przyczyn występowania jelita drażliwego są zaburzenia flory jelitowej. Poniżej przedstawiamy listę czynników, które generują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego:
  • przewlekły stres,
  • antybiotykoterapia wprowadzana w dużej częstotliwości lub przed dłuższy okres czasu,
  • przewlekłe stosowanie leków NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne),
  • nietolerancje pokarmowe,
  • choroby współistniejące,
  • stosowanie używek (alkohol, papierosy, narkotyki),
  • nieregularne i ciężkostrawne posiłki,
  • dieta uboga w błonnik.

Najpopularniejsze objawy IBS

  • ból brzucha,
  • uczucie ucisku w dolnej części brzucha, opisywane jako wzdęcia,
  • uczucie dyskomfortu w okolicach brzucha,
  • nieregularna defekacja w postaci biegunek lub zaparć. Obie formy mogą również występować naprzemiennie.

Co możemy zrobić, aby leczyć IBS?

Osoby z zespołem jelita drażliwego powinny szczególnie dbać o swoje nawyki żywieniowe oraz codzienne zwyczaje. Przedstawiamy kilka ogólnych wskazówek, o których należy pamiętać:
  • Unikaj stresu: Oczywiście nie da się uniknąć wszystkich sytuacji generujących stres. Niemniej bardzo ważnym aspektem jest znalezienie chociaż 15-20 minut w ciągu dnia na relaks, tylko dla siebie. Może to być lawendowa kąpiel wieczorem, długi spacer w przerwie na lunch lub przyjemne spotkanie z przyjaciółmi w weekend.
  • Zadbaj o swoją dietę: Po zdiagnozowaniu IBS przez gastrologa, zalecamy skonsultować się z dietetykiem klinicznym, który holistycznie podejdzie do naszego organizmu. W większości przypadków dietetyk powinien zalecić dietę specjalistyczną Low FODMAP, czyli protokół, który wyklucza węglowodany słabo wchłanialne i szybko fermentujące. Zaliczamy do nich: fruktozę, laktozę, poliole, fruktany i galaktany.
  • Zadbaj o higieniczny tryb życia: aby efektywnie leczyć IBS, musisz ze swoich nawyków wykluczyć wszystkie używki, zadbać nie tylko o specjalistyczną dietę, ale również o regularną, lekką aktywność fizyczną. Przy IBS zalecane są aktywności, które nie obciążą nadmierne organizmu, takie jak: joga, marsz, jogging czy pilates.