Nowe zasady:
Nowe zasady:
do -30%
bez kodu
na stałe.
na stałe.
ZamówZamów
Separator breadcrumbs

Wzdęcia - co jeść, a czego unikać? Lista produktów

Wzdęcia mogą nasilać się po niektórych posiłkach, przy zaparciu lub wtedy, gdy jelita są bardziej wrażliwe. Gazy w przewodzie pokarmowym pochodzą m.in. z powietrza połykanego w pośpiechu i z fermentacji węglowodanów, które nie zostały w pełni strawione w jelicie cienkim. Przy wzdęciach co jeść, a czego unikać, zależy więc od składu posiłków, ale też od wielkości porcji i tempa jedzenia. U części osób objawy nasilają cebula, czosnek, rośliny strączkowe, mleko z laktozą i niektóre słodziki, a także napoje gazowane i guma do żucia. Lepiej tolerowane bywają m.in. marchew, ogórek, ryż, płatki owsiane, jaja oraz mięso i ryby bez dodatków. Przy zespole jelita drażliwego może pomóc dieta low FODMAP, którą najlepiej przeprowadzić z dietetykiem. Produkty wywołujące objawy łatwiej wskazać, prowadząc dzienniczek, w którym zapisujesz posiłki, napoje i pojawiające się wzdęcia. Tolerancja produktów jest indywidualna, dlatego listy produktów traktuj jako punkt wyjścia do obserwacji, a nie zestaw zakazów. Jeśli wzdęcia regularnie wracają lub się utrzymują, skonsultuj się z lekarzem.

Skąd biorą się wzdęcia

Gazy mogą nasilać wzdęcia, ale uczucie pełności lub rozpierania może pojawić się także przy zwykłej ilości gazów, np. przy zwiększonej wrażliwości jelit [4]. Gazy w przewodzie pokarmowym mają kilka źródeł [1]:

  • powietrza połykanego podczas jedzenia w pośpiechu i w napięciu
  • reakcji kwasu solnego z żołądka z wodorowęglanami z soku trzustkowego, w której powstaje dwutlenek węgla
  • fermentacji węglowodanów, które nie zostały w pełni strawione lub wchłonięte w jelicie cienkim

Wzdęcia mogą też wynikać z niedoboru enzymów trawiennych, na przykład laktazy rozkładającej laktozę z mleka [1]. Sprzyjają im również zaparcia, nietolerancje pokarmowe, celiakia i zespół jelita drażliwego [3]. Niektóre kobiety odczuwają wzdęcia w okolicach miesiączki [3].

Produkty, które mogą nasilać wzdęcia

Niektóre produkty nasilają wzdęcia ze względu na zawartość fermentujących węglowodanów (FODMAP). Znaczenie mogą mieć też inne czynniki, np. nagłe zwiększenie ilości błonnika, wysokotłuszczowe posiłki lub gaz w napojach. Tabela zawiera przykłady produktów, na które warto zwrócić uwagę, jeśli podejrzewasz związek z objawami [1][2][3].

GrupaProdukty, które mogą nasilać wzdęcia
Warzywacebula, czosnek, szparagi, karczochy, kalafior, brukselka, niektóre grzyby
Rośliny strączkowefasola, groch, soczewica, ciecierzyca, soja
Owocejabłka, gruszki, mango, arbuz, nektarynki, brzoskwinie, śliwki, niektóre owoce suszone
Nabiałmleko z laktozą, niektóre jogurty, lody mleczne
Produkty zbożoweniektóre produkty pszenne i żytnie, np. pieczywo i płatki śniadaniowe
Orzechynerkowce, pistacje
Słodziki i cukrymiód, sorbitol, mannitol, ksylitol, maltitol
Napojenapoje gazowane, niektóre soki owocowe

Obserwuj reakcję na konkretny produkt i wielkość porcji. Produkty, które dobrze tolerujesz, możesz nadal jeść [2][5].

NHS radzi dodatkowo nie przesadzać z żywnością przetworzoną, słodką, ostrą i tłustą, a także z alkoholem oraz kofeiną z kawy i herbaty [3].

Co jeść przy wzdęciach – lista produktów

Tabela zawiera przykłady produktów, od których możesz zacząć obserwację własnej tolerancji. Zawartość FODMAP zależy od porcji i składu produktu [5]. Sięgając po gotowe pieczywo, tofu lub marynowane mięso, sprawdź też dodatki, np. cebulę i czosnek.

GrupaPrzykłady produktów, które mogą być lepiej tolerowane
Warzywamarchew, ogórek, sałata, bakłażan, cukinia w odpowiedniej porcji
Owocekiwi, mandarynki, pomarańcze, ananas, truskawki w odpowiedniej porcji
Produkty zbożoweryż, komosa ryżowa, płatki owsiane, makaron ryżowy, chleb orkiszowy na zakwasie
Nabiałmleko bez laktozy, sery cheddar, parmezan, mozzarella, brie, camembert, masło
Napoje roślinnenapój migdałowy, napój ryżowy
Białkomięso, drób i ryby bez dodatków, jaja, twarde tofu
Orzechy i nasionaorzechy włoskie, orzeszki ziemne, pestki dyni
Słodzeniecukier, syrop klonowy, stewia

Tolerancja jogurtu i kefiru zależy od produktu, wielkości porcji i indywidualnej tolerancji laktozy. Jeśli nabiał z laktozą nasila dolegliwości, możesz sprawdzić, jak tolerujesz odpowiednik bez laktozy. Przy zaparciach pomocne mogą być produkty bogate w błonnik rozpuszczalny, np. owies i siemię lniane [2][3][5].

Dieta low FODMAP przy wzdęciach

Ten sposób żywienia może pomóc złagodzić wzdęcia i inne objawy u części osób z zespołem jelita drażliwego (IBS) [5]. Skrót FODMAP oznacza fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole. Do tej grupy należą m.in. fruktany, laktoza, fruktoza w nadmiarze względem glukozy i niektóre alkohole cukrowe [1].

Postępowanie obejmuje trzy etapy [5]:

  1. Ograniczenie produktów bogatych w FODMAP przez 2–6 tygodni.
  2. Jeśli objawy się zmniejszą, stopniowe testowanie tolerancji poszczególnych grup FODMAP.
  3. Dopasowanie jadłospisu na dłużej z uwzględnieniem produktów i porcji, które dobrze tolerujesz.

Najlepiej przejść przez te etapy z dietetykiem mającym doświadczenie w pracy z IBS. Jeśli po pierwszym etapie nie ma poprawy, omów dalsze postępowanie ze specjalistą [4][5].

Jak jeść, żeby ograniczyć wzdęcia

Na wzdęcia wpływa nie tylko skład posiłków, ale też sposób jedzenia. Pomagają proste nawyki [2][3]:

  • jedz mniejsze, a częstsze posiłki zamiast dużych porcji
  • jedz powoli i, jeśli to możliwe, na siedząco
  • przeżuwaj z zamkniętymi ustami, żeby nie połykać powietrza
  • ogranicz gumę do żucia, ssanie twardych cukierków, napoje gazowane i picie przez słomkę
  • nie jedz obfitych posiłków późnym wieczorem i nie garb się przy stole
  • pij wodę regularnie w ciągu dnia
  • ruszaj się regularnie, bo aktywność poprawia trawienie

NHS wymienia też masaż brzucha od prawej do lewej strony jako sposób na uwolnienie zalegających gazów [3].

Dzienniczek żywieniowy

Zapisywanie, co jesz i pijesz oraz kiedy pojawiają się wzdęcia, pomaga wskazać produkty, które wywołują objawy [2]. Taki dzienniczek przydaje się też podczas wizyty u lekarza lub dietetyka [2].

Kiedy wzdęcia wymagają konsultacji z lekarzem

Zgłoś się do lekarza rodzinnego, jeśli [3]:

  • wzdęcia pojawiają się regularnie
  • mimo zmiany diety nadal odczuwasz wzdęcia
  • wzdęciom towarzyszy niezamierzona utrata masy ciała
  • w stolcu pojawia się krew

Wzdęcie, które nie mija, może być objawem poważniejszej choroby, na przykład raka jajnika [3]. Pilnej konsultacji wymagają wzdęcia połączone z wymiotami, biegunką lub zaparciem, bólem brzucha, gorączką, guzem w brzuchu albo niemożnością oddania moczu, stolca lub gazów [3].

Zadzwoń pod 112 lub 999, jeśli wzdęciu brzucha towarzyszy nagły i silny ból, wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy albo znaczna trudność w oddychaniu. Nagłe wzdęcie z zatrzymaniem stolca i gazów może wskazywać na niedrożność jelit i wymaga pilnej oceny, również gdy wymioty jeszcze się nie pojawiły [1][3][6].

Sprawdź składy dań w aplikacji Be Diet Catering jeszcze przed zamówieniem i wybierz posiłki ze składnikami, które dobrze tolerujesz.

Źródła

[1] Wzdęcia i gazy – codzienny problem…, lek. med. Krzysztof Pol, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (2018).

[2] Eating, Diet, & Nutrition for Gas in the Digestive Tract, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK).

[3] Bloating, NHS.

[4] Evaluation and management of belching, abdominal bloating and distention, American Gastroenterological Association.

[5] Starting the Low FODMAP Diet, Monash University.

[6] Co robić w sytuacji nagłego zagrożenia, Pacjent.gov.pl.

Dlaczego Be Diet Catering

Świeże składniki każdego dnia
Slow Cooking
W 12 godzin na twoim stole
Kontrola temperatur
Bez kompromisów w smaku
Menu układane przez dietetyków
Szeroki wybór diet
Transparentność procesów
Wsparcie ekspertów

Zapisz się do Newslettera

Chcesz być na bieżąco z nowościami i promocjami na Be Diet Catering? Zapisz się do naszego newslettera!
Jesteś zapisany do newslettera 🙂
Niepoprawny adres email