Różnice pomiędzy białkiem roślinnym i zwierzęcym

Różnice pomiędzy białkiem roślinnym i zwierzęcym

Białka, jak pozostałe dwa składniki pokarmowe, czyli węglowodany i tłuszcze, są nam niezbędne. Podstawową rolą spożywanego białka jest dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości aminokwasów, które biorą udział w szeregu procesów życiowych. Problem w tym, że białka występujące w pożywieniu nie są sobie równe. Jakie są różnice między białkiem roślinnym i zwierzęcym?

Białko roślinne a białko zwierzęce: różnice

Jeśli chcemy prawidłowo się odżywiać musimy wiedzieć, jakie występują różnice pomiędzy białkiem roślinnym i zwierzęcym.

Ze względu na pochodzenie wyróżniamy białka zwierzęce i białka roślinne. Po zjedzeniu produktu zawierającego białko, jest on rozbijany na aminokwasy, wykorzystywane później w różnych procesach w organizmie. Białko zwierzęce jest białkiem pełnowartościowym. Jest to białko występujące w mięsie, rybach i owocach morza, jajach, mleku i przetworach mlecznych (np. w serach, jogurtach, maślankach). Wszystkie niezbędne człowiekowi aminokwasy występują również w białku roślinnym, ale są mniej skoncentrowane w porównaniu do białek zwierzęcych. Ze względu na mniejszą ilość lub brak aminokwasów egzogennych, nazywane są białkami niepełnowartościowymi. Źródłem białka roślinnego są warzywa, owoce, rośliny strączkowe, orzechy i nasiona zbóż. Istnieją produkty roślinne, które dostarczają dużych ilości białka i wyróżniają się dużą wartością odżywczą. Są to m.in. amarantus, komosa ryżowa i soja. Jednak nawet te produkty nie zawierają dostatecznej ilości wszystkich aminokwasów i nie mogą zostać uznane za pełnowartościowe źródła białka.

Dzienne zapotrzebowanie na białko pochodzenia zwierzęcego

Przyjrzyjmy się zagadnieniu białka roślinnego a białka zwierzęcego. Znanych jest ponad 300 aminokwasów występujących naturalnie. W skład białek organizmu człowieka wchodzi głównie 20 aminokwasów. Aż 8 z nich nasz organizm nie jest w stanie syntetyzować. Musimy dostarczać je z pożywieniem. Te białka nazywane są więc egzogennymi. Poza tym dwóch aminokwasów organizm nie syntetyzuje w wystarczającej ilości. Nie trzeba znać ich wszystkich, aby prawidłowo się odżywiać, ale warto pamiętać, że w produktach roślinnych są niedoborowe i warto wiedzieć jak je uzupełnić. Białko roślinne czerpane jedynie z jednego źródła nie zapewni wszystkich potrzebnych aminokwasów.

Podstawowe aminokwasy białkowe

  • alanina,
  • cysteina,
  • kwas asparaginowy,
  • kwas glutaminowy,
  • fenyloalanina,
  • glicyna,
  • histydyna,
  • izoleucyna,
  • lizyna,
  • leucyna,
  • metionina,
  • asparagina,
  • prolina,
  • glutamina,
  • arginina,
  • seryna,
  • treonina,
  • walina,
  • tryptofan,
  • tyrozyna.

Białka roślinne zawierają mniejszą ilość takich aminokwasów, jak: metionina, tryptofan, lizyna oraz izoleucyna.

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na białko pochodzenia roślinnego?

Jakie jest zapotrzebowanie na białko? Ktoś, kto chce stosować dietę wegetariańską, musi spożywać różnorodne warzywa, owoce, rośliny strączkowe, zboża i inne produkty, tak by dieta była właściwie zbilansowana i dostarczała nie tylko konkretną ilość białka, ale co najważniejsze wszystkich niezbędnych aminokwasów. Optymalną metodą oceniania jakości białka jest wskaźnik BV (Biological value). Białka, zawarte w warzywach i zbożach, mają niską wartość biologiczną. Strączki i orzechy są już lepszym źródłem białka. Z kolei połączenie warzyw, owoców, strączków, zbóż i orzechów, w większości przypadków zapewnia wszystkich potrzebnych aminokwasów. Takie połączenie stanowi najlepszą metodę dostarczania białka do organizmu w codziennym odżywianiu. Natomiast jeśli nasza dieta będzie przez dłuższy czas opierała się na przykład głównie na jedzeniu soczewicy, nie będzie odpowiednio urozmaicona, z pewnością szybko pojawią się kłopoty ze zdrowiem.

Ile wynosi dzienne zapotrzebowanie na białko?

Jeśli zastanawiasz się, ile wynosi dzienne zapotrzebowanie na białko u osób, które odżywiają się w tradycyjny sposób, czyli w ich jadłospisie występuje mięso, to ok. 1g/kg masy ciała, ale u osób, u których dieta składa się głównie z produktów pochodzenia roślinnego, to już ok. 1,5 g/kg masy ciała. Należy jednak mieć na uwadze, że liczy się nie tylko ilość składników odżywczych w diecie, ale również ich jakość, a w tym przypadku jakość oznacza ilość zawartych aminokwasów.

Zamów