IBS (ang. irritable bowel syndrome), czyli zespół jelita drażliwego. Zespół objawów jelitowych pojawia się po spożyciu produktów bogatych w FODMAP. Low fodmap to dieta lecznicza, stosowana w trakcie leczenia zespołu jelita drażliwego oraz zespołu przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO). Jej głównym założeniem jest eliminacja produktów: fermentujących (F), oligosacharydów (O), disacharydów (D), monosacharydów (M) i (A) polioli (P). To dieta stosowana wyłącznie w konkretnym celu i przez określony czas. Główną rolę w leczeniu IBS odgrywa właśnie dieta, na którą co raz więcej lekarzy zwraca uwagę.

Co znajdziesz w artykule?

Jaką dietę stosować przy IBS?

Jak należy odżywiać się przy powyższej chorobie jelit? Odpowiedź jest jednoznaczna – stosujemy produkty zgodne z dietą low FODMAP. Nazwa diety „FODMAP” pochodzi od fermentujących oligosacharydów, disacharydów i polioli. To cukry, które w początkowym okresie diety należy wyeliminować. Jest to jedyna skuteczna metoda żywienia u osób ze stwierdzonym IBS.

Jak wygląda dieta low FODMAP?

W dużym uproszczeniu, rozpoczynamy dietę od etapu eliminacji, który trwa 4-6 tygodni. W skrajnych przypadkach przedłużamy go do 9 tygodni, natomiast należy pamiętać, że jest to dieta eliminacyjna, bardzo ważne przy diecie jest pełne zaangażowanie pacjenta i zastosowanie się do wszystkich zaleceń dietetycznych. Dieta wyklucza wiele grup produktów, które znacznie ograniczają jej różnorodność. Po etapie eliminacji przechodzimy od etapu reintrodukcji, w którym małymi porcjami, cyklicznie wprowadzamy wykluczone wcześniej grupy produktów. Etap reintrodukcji trwa około 7-8 tygodni.

Należy pamiętać, że dieta low FODMAP jest sposobem na leczenie IBS, a nie jest żywieniem na całe życie. Stosowana przez dłuższy czas, może doprowadzić do wielu niedoborów składników mineralnych i witamin w organizmie. Po prawidłowo przeprowadzonej 2-etapowej diecie objawy mijają i bardzo często, nie obserwuje się ich nawrotu. Pod warunkiem, że chorobie nie towarzyszą dodatkowe nietolerancje czy alergie pokarmowe wymagające trwałej eliminacji niektórych pokarmów.

Przykładowe posiłki w diecie low FODMAP – przepisy

Stek z pieczonymi warzywami

Składniki:
  • 150g steku wołowego (rostbef)
  • 200g ziemniaków
  • 10 oliwy z oliwek extra virgine
  • 100g cukinii
  • 100g marchwi
  • rozmaryn, sól, pieprz
Stek wyjmij wcześniej z lodówki i ogrzej do temperatury otoczenia. Gdy będzie gotowe, posmaruj oliwą z oliwek, dodaj pieprz i rozmaryn i wrzuć na mocno rozgrzaną patelnię. Mięso smaż 3-4 minuty z każdej strony (w zależności od stopnia wysmażenia, jaki chcesz uzyskać). Gdy będzie gotowe, zdejmij stek z ognia i odstaw na kilka minut. Przed podaniem dodaj sól. Stek podawaj z pieczonymi warzywami z piekarnika.

Ciasto marchewkowe

Składniki (8 porcji):
  • 300g marchwi
  • 25g oleju rzepakowego
  • 3 jajka
  • 100g jogurtu wysokobiałkowego bez laktozy (np. Maluta)
  • 200g mąki jaglanej
  • 100g mąki owsianej
  • 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
  • 100g mleka migdałowego
  • szczypta soli, cynamon,
  • słodzik – można użyć wyłącznie stewii
Marchew obierz, ugotuj, a gdy wystygnie – zblenduj na gładki mus. W jednej misce wymieszaj wszystkie suche składniki, następnie w drugiej misce wymieszaj wszystkie mokre składniki z marchewką, wyłączając białka jaj. Następnie białka ubij na sztywną pianę ze szczyptą soli. Następnie, dodaj mokre składniki do suchych i dokładnie wymieszaj, aby połączyć dokładnie wszystkie składniki. Wymieszaj bardzo delikatnie z pianą z białek, aby ciasto było jak najbardziej puszyste i przełóż do foremek. Piekarnik nagrzej do 180 stopni, wylej ciasto do średniej wielkości tortownicy, wyłożonej wcześniej papierem do pieczenia i piecz przez około 20-25 minut. Na koniec sprawdź drewnianym patyczkiem czy ciasto jest suche, jeśli tak możesz wyjąć ciasto do ostudzenia, jeśli nie – piecz ciasto jeszcze przez kilka minut.

Francuskie naleśniki low FODMAP

Składniki (ok. 10 sztuk):
  • 1 jajko
  • 100g napoju migdałowego
  • 100g mąki ryżowej
  • 50g mąki jaglanej
  • aromat waniliowy
  • łyżka soku z cytryny
  • 10g oleju rzepakowego
  • 150ml wody
Jajko rozmieszaj widelcem. Następnie dodaj wszystkie pozostałe składniki i bardzo dokładnie rozmieszaj (możesz zmiksować je mikserem lub blenderem). Ciasto na naleśniki powinno być bardzo płynne, jeśli chcesz, aby wyszły cienkie. W razie potrzeby, dolej trochę wody. Usmaż naleśniki na bardzo rozgrzanej patelni, najlepiej cienkiej bez dodatkowego tłuszczu. Tłuszcz dodany do naleśników sprawi, że nie będą one przywierać do powierzchni patelni. Podaj naleśniki z niskosłodzoną konfiturą lub twarożkiem bezlaktozowym i rodzynkami. Możesz również dodać dozwolone owoce (np. winogrona, truskawki, jagody, maliny).

Spaghetti bolognese low FODMAP

Składniki:
  • 80g makaronu gryczanego
  • 120g mięsa mielonego wołowego
  • 250g świeżych pomidorów (uwaga – pomidory z puszki nie są najczęściej dobrze tolerowane na diecie low FODMAP)
  • 10g oliwy z oliwek extra virgine
  • oregano, bazylia, sól, pieprz
Mięso mielone podsmaż bez dodatkowego tłuszczu, na patelni. Po kilku minutach dodaj pokrojone w kostkę świeże pomidory i duś na niewielkim ogniu do momentu, aż powstanie gęsty, zredukowany sos. Przypraw sos ziołami i przyprawami, w międzyczasie w osobnym garnku ugotuj makaron. Przelej ugotowany makaron zimną wodą i podaj z gotowym sosem pomidorowym. Smacznego!